การปลูกพืชกลับหัว เพื่อเร่งผลผลิต : Organic Little Farmer

จากแนวคิด การปลูกพืชกลับหัว ด้วยการ ได้รู้ ได้เห็น ธรรมชาติการเติบโตของต้นไม้ ไม่ว่าลำต้น จะอยู่ในลักษณะไหน

การงอกของต้นอ่อน ก็สามารถงอกออกมาได้ แม้ส่วนที่เป็นยอด จะถูกฝังอยู่ในดินก็ตาม แถมยังให้ผลผลิตที่ดก และดีมากกว่าต้นที่เติบโตปกติ ทั้งนี้ พืชล้มลุกหลายชนิด สามารถทำได้ พืชผักสวนครัวเอง ก็มีหลายชนิดที่ปลูกวิธีนี้ เช่น ถั่วชนิดต่าง ๆ พืชสวนพืชไร่บางชนิด แม้กระทั้ง กล้วย มันสำปะหลัง และอ้อย ก็ทำได้เช่นเดียวกัน

แม้วัตถุประสงค์ ของการปลูกพืชกลับหัว จะแตกต่างกันออกไป แต่เราเข้าใจว่า จะเน้นใน 2 ด้านดังนี้

เร่งให้เกิดผลผลิต โดยเฉพาะ กินผล หรือกินใบ ส่วนพืชที่เป็นเหง้า หน่อ ก็อาจเป็นการ เร่งการแตกหน่ออ่อน และทำให้ลำต้นเตี้ย สะดวกในการเก็บเกี่ยว
สร้างความแปลกใหม่ มักจะอยู่กับกลุ่มพืชสวน พืชกระถาง เพื่อต้องการความแปลกใหม่ และอาจอ้างถึง การประหยัดพื้นที่ร่วมด้วย

โดยทั่วไป การปลูกพืชกลับหัว แบบนี้ นิยมทำกันในบางกลุ่ม แต่หลายคนที่ได้ยิน มักคิดว่า เป็นไปไม่ได้ ซึ่งจริง ๆ แล้ว ที่เราเห็นนั้น ไม่ได้เกิดจากการ ปลูกกลับหัว ตั้งแต่แรก โดยเฉพาะพืชผักสวนครัวหลายชนิด ที่เห็นว่า แขวนอยู่ในกระถางที่กลับหัว แต่เอาเข้าจริง เป็นการ ปลูกตามปกติ เพียงแต่เมื่อเวลาผ่านไป ต้นไม้เจริญเติบโตเต็มที่

จึงนำมาแขวนกลับหัว ยกเข้ายกออก เพื่อให้ต้นไม้ได้รับแสงที่มากพอจะให้ผลผลิต ไม่ได้เกิดจากการ ปลูกกลับหัว ตั้งแต่ยังเป็นต้นกล้า แต่บางคนเห็นของจริงแล้วก็มักจะเชื่อว่าทำได้จริง เนื่องจากธรรมชาติของพืช หากส่วนใดส่วนหนึ่งของลำต้นมีการดูดซับสารอาหาร การถ่ายเทพลังงานและการแตกยอดอ่อน ก็มักจะเกิดในช่วงบริเวณนั้น

การเจริญเติบโตได้เองตามธรรมชาติของพืชส่วนใหญ่มักมีการแย่งเติบโต เนื่องจากนิสัยของพืชบางชนิดหวาดกลัวการสูญพันธุ์ ดังเช่นการเร่งผลผลิตของมะม่วงสามารถทำได้โดยการฟันไปรอบๆ ลำต้นให้เกิดแผลมากมาย การหักยอดต้นมะละกอเพื่อให้เกิดเป็นสองลำต้นในต้นเดียว การเจาะรูน้ำเลี้ยงของลำต้นอ้อย หรือกล้วย และอื่น ๆ

การกระทำวิธีข้างต้น ดูเหมือนจะเป็นการทารุณกรรมพืชไปบ้าง แต่ผลผลิตที่ได้ มักจะเป็นกำลังใจให้เกษตรกรไทยหันมาใช้วิธีแบบดั้งเดิมนี้กันอย่างกว้างขวางในสมัยก่อน แต่ปัจจุบันมีสารเคมีที่สามารถเร่งผลผลิตได้โดยไม่ต้องทำอันตรายแก่พืช แต่ทางกลับกัน สารเคมีเหล่านี้อาจย้อนกลับมาทำลายผู้บริโภคและชาวสวนผู้เพาะปลูกได้

การปลูกพืชโดยทั่วไป จะมีลักษณะที่เหมือนๆ กันในโลกใบนี้คือ การเอาส่วนที่เป็นราก ลงพื้นดินให้จมอยู่ใต้ดิน หรือใต้น้ำ ซึ่งแน่นอนว่า ส่วนที่เป็นรากดังกล่าวจำเป็นต้องจมอยู่มากกว่าส่วนยอดอย่างแน่นอน แต่ในทางกลับการ การเจริญงอกงามของพืชบางชนิด เช่น ไม้ล้มลุก หรือต้นไม้ที่มีการเจริญเติบโตแบบผิดปกติเองตามธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นต้นแก่ที่ล้มโดยสาเหตุอื่นๆ หรือเกิดจากน้ำมือมนุษย์นั้น

วิธีการปลูกพืชกลับหัว ในแบบที่ถูกต้อง

การปลูกเหมือนกับการปลูกพืชทั่วไป แต่เน้นเป็นการปลูกในกระถาง โดยการใช้กระถาง 2 ใบ ใบหนึ่งวางปกติ อีกใบหนึ่งคว่ำครอบดินปลูกเอาไว้ แล้วหยอดเมล็ดพืชผัก ลงตามรู (ส่วนก้นกระถางที่ถูกเจาะไว้) แล้วให้พืชผัก เจริญเติบโตไปตามปกติ ระหว่างนั้น อาจต้องมัดหรือผูกกระถางทั้ง 2 ชิ้นเข้าด้วยกัน เพื่อป้องกันไม่ให้ดินร่วงหล่น เมื่อเวลารดน้ำ

รอเวลาพืชผักเจริญเติบโตได้เต็มที่ จึงนำไปแขวนรับแสงแดด ให้ยอดผักห้อยลงด้านล่าง ให้น้ำตามปกติ ไม่นานพืชผักก็เติบโตได้เอง

การดูแลรักษาพืชกลับหัว

การดูแลรักษาพืชที่ปลูกด้วยวิธีนี้ ไม่จำเป็นต้องดูแลอะไรมาก เพียงแต่รดน้ำใส่ปุ๋ยธรรมดาเหมือนกับการดูแลพืชปกติ เหมือนเป็นการปลูกพืชแบบปกตินั่นเอง (ต่างกันเฉพาะวิธีการปลูก) และที่สำคัญ หากสามารถปล่อยให้พืชเจริญเติบโตได้เอง ก็จะเป็นการดีมาก เพราะพืช จะเรียนรู้วิธีปรับตัวและอยู่รอดได้ จากสภาวะผิดปกติที่ผู้ปลูกได้สร้างขึ้น